Chủ nhà theo dõi thi công nhà phố: 7 mốc nên có mặt ở công trình

Nhiều chủ nhà xây nhà lần đầu lo hai chuyện ngược nhau: sợ vắng mặt thì đội thợ làm không đúng, nhưng ngày nào cũng ra công trình thì không kham nổi và còn khiến đội thợ khó làm việc. Thực tế, phần lớn các ngày thi công là việc lặp lại — xây, tô, đổ bê tông theo nhịp. Có mặt mỗi ngày không làm nhà tốt hơn.

Điều làm nên khác biệt là có mặt trước khi một phần việc bị che đi. Thép bị bê tông phủ, ống nước bị tô kín trong tường, lớp chống thấm bị gạch lát lên. Lúc đó có gì thắc mắc thì hỏi còn kịp; qua rồi thì chỉ còn đoán.

Nguyên tắc chung: hỏi đúng lúc, không soi từng viên gạch

Trước khi đi vào từng mốc, có ba nguyên tắc giúp chủ nhà theo dõi mà vẫn giữ được quan hệ tốt với đội thợ:

1. Hẹn trước với đội trưởng. Nhờ đội báo trước 1 ngày khi sắp tới mốc cần đổ bê tông, tô tường hay lát gạch. Đội thợ có kinh nghiệm thường sẵn lòng, vì việc chủ nhà xem trước giúp tránh tranh cãi về sau. 2. Đem theo bản vẽ. Hồ sơ thiết kế là căn cứ chung của chủ nhà và đội thợ. Câu hỏi "chỗ này bản vẽ ghi thế nào?" dễ nghe hơn nhiều so với "sao làm thế này?". 3. Chụp ảnh, ghi ngày. Ảnh là trí nhớ của công trình. Ảnh chụp trước khi che lấp còn có ích khi cần bảo hành hoặc sửa chữa sau này — cách chụp xem bài Chụp ảnh từng mốc thi công làm căn cứ khi bảo hành.

Chủ nhà không thay được kỹ sư giám sát. Những gì bài này gợi ý là phần việc của người chủ: nhìn tổng thể, hỏi để hiểu, và giữ lại bằng chứng.

Mốc 1: Định vị tim trục, đào móng

Đây là lúc vị trí ngôi nhà được "đóng" xuống đất. Sai ở bước này thì mọi tầng phía trên đều sai theo.

Nên nhìn: khoảng lùi so với ranh đất và lộ giới có đúng như giấy phép xây dựng không; các cọc mốc, dây căng tim trục có khớp kích thước trên bản vẽ không.

Nên hỏi: "Anh đo lùi từ mốc nào?", "Mốc ranh đất có ai xác nhận chưa?". Nếu đất có tranh chấp ranh giới với nhà bên, đây là lúc nên làm rõ trước khi đổ móng.

Mốc 2: Thép móng trước khi đổ bê tông

Móng là phần chịu lực lớn nhất và nằm dưới đất mãi mãi.

Nên nhìn: cốt thép đã được kê cách mặt đất (có con kê bê tông bên dưới, thép không nằm trực tiếp trên đất); hố móng sạch, không đọng nước, không có rác.

Nên hỏi: "Đường kính thép và khoảng cách thép có theo bản vẽ kết cấu không?", "Bê tông móng dùng mác bao nhiêu, đổ bê tông tươi hay trộn tại chỗ?".

Mốc 3: Thép dầm, sàn từng tầng trước khi đổ bê tông

Mốc này lặp lại ở mỗi tầng và là mốc quan trọng nhất của phần thô. Sau khi đổ, bê tông sàn che hết thép, đường ống chờ và hộp điện âm sàn.

Nên nhìn: thép sàn có con kê bên dưới, không bị dẫm bẹp; ván khuôn kín khít, cây chống thẳng và chắc; các ống điện, ống nước chờ xuyên sàn đã đặt đủ chỗ.

Nên hỏi: "Ống chờ thoát nước nhà vệ sinh tầng này đã đặt đúng vị trí bồn cầu chưa?", "Đổ xong thì bao lâu mới tháo cây chống?".

Bài Trước khi đổ bê tông sàn: chủ nhà nên nhìn gì và hỏi gì đi sâu vào mốc này.

Mốc 4: Đường ống điện nước âm tường, trước khi tô

Sau khi xây tường, đội điện nước cắt rãnh đi ống rồi mới tô trát. Tô xong là đường ống nằm kín trong tường.

Nên nhìn: đường ống đi thẳng, ít gấp khúc; ổ cắm, công tắc đúng vị trí và độ cao mình cần (đầu giường, bàn bếp, chỗ đặt tivi, máy giặt).

Nên làm: chụp ảnh toàn bộ các mặt tường có đường ống, kèm thước dây để biết khoảng cách. Sau này khoan treo tranh hay lắp kệ, ảnh này giúp tránh khoan trúng ống.

Mốc 5: Chống thấm nhà vệ sinh, sân thượng, trước khi lát gạch

Thấm là lỗi khó sửa nhất sau khi ở: phải đục gạch, làm lại, và thường lan xuống trần tầng dưới.

Nên nhìn: lớp chống thấm phủ kín sàn và quét lên chân tường; các cổ ống xuyên sàn được xử lý kỹ.

Nên hỏi: "Có ngâm nước thử trước khi lát không, ngâm bao lâu?". Cách làm phổ biến là ngâm nước một thời gian rồi kiểm tra trần tầng dưới có ẩm không. Chủ nhà nên xin xem lúc đang ngâm và chụp lại.

Mốc 6: Trước khi đóng trần thạch cao

Trần thạch cao che đi đường ống điều hòa, ống thoát nước, dây điện đèn.

Nên nhìn: ống thoát nước ngưng điều hòa có độ dốc, không võng; dây điện có ống luồn; chừa sẵn lỗ thăm ở chỗ có van, có đường ống để sau này sửa không phải phá trần.

Mốc 7: Bàn giao

Nên làm: đi từng phòng thử mọi công tắc, ổ cắm, vòi nước, thoát sàn; mở đóng mọi cánh cửa; ghi lại từng việc cần sửa và thời hạn sửa. Nhận đủ bản vẽ hoàn công (nếu có), hướng dẫn sử dụng thiết bị và giấy bảo hành.

Giữa các mốc: theo dõi tiền và vật tư

Bên cạnh 7 mốc kỹ thuật, có hai việc chủ nhà nên tự nắm, vì không ai làm thay được:

• Tiền ứng cho đội thợ: ứng theo đúng mốc trong hợp đồng, ghi lại mỗi lần ứng để biết đã trả bao nhiêu so với phần việc đã làm. Xem bài Ứng tiền cho đội thợ theo mốc.
• Vật tư mình tự mua: kiểm số lượng khi nhận hàng. Xem bài Nhận vật tư tại công trình.

Công cụ giúp chủ nhà theo dõi theo mốc

Gói Quản lý Thi công trong Không gian Nhà của ALN dựng sẵn các mốc theo số tầng của nhà anh/chị. Mỗi mốc có danh sách việc cần xem, chỗ chụp ảnh cho từng việc, đánh dấu Đạt hoặc Cần sửa, và sổ ghi tiền ứng theo mốc. Người nhà ở xa cũng có thể được mời cùng xem.

Gói Quản lý Thi công là công cụ để anh/chị tự theo dõi công trình của mình — không thay thế công tác giám sát thi công. Phí tính theo từng sàn, móng không tính phí; giá hiện hành xem tại trang Gói Quản lý Thi công.

Câu hỏi thường gặp

Chủ nhà có cần ra công trình mỗi ngày không?

Không cần. Điều quan trọng là có mặt ở những mốc mà phần việc sắp bị che lấp: thép móng, thép sàn, đường ống âm tường, chống thấm và trước khi đóng trần. Nhờ đội trưởng báo trước 1 ngày khi sắp tới các mốc này.

Chủ nhà không rành kỹ thuật thì nhìn có ích gì?

Có. Chủ nhà không cần đánh giá kỹ thuật, chỉ cần nhìn tổng thể, đối chiếu với bản vẽ, hỏi để hiểu và chụp ảnh lưu lại. Việc kiểm tra kỹ thuật vẫn do kỹ sư hoặc người có chuyên môn đảm nhận.

Hỏi đội thợ nhiều có làm mất lòng không?

Hỏi đúng lúc và dựa trên bản vẽ thì thường không. Câu "bản vẽ ghi thế nào?" giúp hai bên cùng nhìn vào một căn cứ chung. Nên tránh chỉ trích trước mặt thợ; có điều cần sửa thì trao đổi với đội trưởng.

Ở xa không ra công trình được thì làm sao?

Nhờ đội trưởng hoặc người nhà gửi ảnh ở từng mốc trước khi che lấp, kèm ảnh có thước dây. Có thể mời một người có chuyên môn kiểm giúp ở các mốc quan trọng như thép sàn.

Nên chụp ảnh những gì ở mỗi mốc?

Một ảnh rộng để biết vị trí, vài ảnh cận chi tiết, và ảnh có thước dây ở chỗ cần nhớ kích thước. Đặt tên hoặc ghi chú ngày, tầng, vị trí để sau này dễ tìm lại.

---

Có mặt đúng 7 mốc, chụp ảnh và giữ sổ tiền ứng là đủ để chủ nhà yên tâm suốt quá trình xây — mà không phải bỏ việc để đứng ở công trình mỗi ngày.