Thuật ngữ xây nhà, giải thích cho chủ nhà

Trả lời ngắn: Phần lớn nhầm lẫn khi xây nhà không đến từ kỹ thuật mà đến từ ngôn ngữ. Cùng một từ — "một mét vuông", "phần thô", "trọn gói" — mỗi nhà thầu hiểu một kiểu, và chủ nhà đem hai báo giá xây trên hai định nghĩa khác nhau ra so với nhau. Chuyên mục này định nghĩa từng thuật ngữ một cách nhất quán, để việc so sánh có nghĩa.

Vì sao cần chuyên mục này

Ngành xây dựng nhà ở Việt Nam gần như không có chuẩn ngôn ngữ dùng chung ở khâu báo giá. Hệ số quy đổi diện tích mỗi nơi một khác. Ranh giới "phần thô" mỗi nơi một khác. Không có gì sai trái trong việc đó — nhưng nó khiến chủ nhà, người chỉ xây nhà một lần trong đời, không có cách nào đối chiếu.

ALN công bố bộ định nghĩa mình đang dùng, kèm con số cụ thể, để chủ nhà đối chiếu được — chứ không tuyên bố đây là bộ duy nhất đúng.

Các bài trong chuyên mục

Diện tích quy đổi là gì, và vì sao hai báo giá chênh nhau cả trăm triệu

Ba loại diện tích hay bị dùng lẫn, bảng hệ số quy đổi ALN dùng, và ví dụ cho thấy cùng một đơn giá mà ba mẫu số ra ba tổng chênh nhau hơn 200 triệu.

Gói phần thô, gói nhân công, gói trọn gói: mỗi loại gồm những gì

Ranh giới ba gói nhận thầu, mười hạng mục hay nằm giữa ranh giới gây tranh chấp, và bảng đối chiếu nên yêu cầu nhà thầu điền trước khi so giá.

Định mức nhà nước khác gì cách đội thợ tính giá

Vì sao bảng dự toán lập đúng quy định lại cao hơn báo giá đội thợ, bốn chỗ đội thợ rẻ hơn một cách chính đáng, ba chỗ giá rẻ là do cắt xén, và bảng đọc mức chênh.

Các bài tiếp theo: cách đọc một bảng dự toán, chi phí phát sinh thường đến từ đâu, đọc bản vẽ kết cấu ở mức tối thiểu để giám sát.

Ba câu hỏi dùng được cho mọi báo giá

1. Con số đ/m² này tính trên diện tích nào, và hệ số quy đổi từng hạng mục là bao nhiêu? 2. Gói này gồm và không gồm những gì — cụ thể là điện nước, vận thăng, bể tự hoại, chống thấm? 3. Đã gồm thuế chưa?

Ba câu này quan trọng hơn việc mặc cả đơn giá.

Cập nhật

• 09/2026 — Mở chuyên mục với ba bài đầu.

Chuyên mục thuộc ALN — nhà thầu tư vấn thiết kế nhà ở. ALN trực tiếp rà soát năng lực kiến trúc sư và hồ sơ thiết kế được thẩm tra trước khi bàn giao cho chủ nhà.